Nauka To Lubię

Nauka To Lubię

Spora część mojego życia to tzw. seria fortunnych zdarzeń. Chciałem zostać lekarzem, a zostałem fizykiem. Pojechałem zwiedzać Wiedeń, a poznałem żonę. Chciałem robić doktorat i wyjechałem na prawie 4 lata do największego centrum naukowego w Europie. Chcieliśmy powiększyć rodzinę i urodziły się bliźniaki. W końcu wróciliśmy z emigracji, żebym mógł zostać naukowcem, a zostałem dziennikarzem. Nazywam się Tomasz Rożek. Z wykształcenia jestem fizykiem a z zawodu dziennikarzem naukowym. Kieruję działem naukowym w tygodniku Gość Niedzielny. Współpracuję lub współpracowałem z wieloma mediami m.in.: z redakcjami: Pytanie na Śniadanie, Teleexpress, Dzień Dobry TVN; Wiedzą i Życiem, magazynem National Geographic, Gazetą Wyborczą, Rzeczpospolitą, magazynem Focus. Byłem autorem oraz prowadzącym program Sonda2 w TVP2. Wspóltworzyłem programy radiowe: „Pytania z kosmosu” oraz Klub Trójki. Piszę nie tylko dla periodyków. Moja pierwsza książka „Nauka – po prostu. Wywiady z wybitnymi” (2011, Demart) została uznana za najlepszą książkę popularno-naukową sezonu 2010-2011. W 2012 roku napisałem „Nauka – to lubię. Od ziarnka piasku do gwiazd” (WAB). W 2014 roku ukazała się moja książka „Kosmos” (WAB). W 2015 roku ukazał się „Człowiek” (WAB). To dwie części pop-naukowej trylogii. W trzeciej części opiszę mikrokosmos. Prowadzę pop-naukowego vbloga Nauka. To lubię i facebookowy fanpage Nauka.To lubię. A od teraz także podcast. Jestem obecny w dyskusjach na Twiterze oraz Instagramie. Jestem szczęśliwym tatą bliźniaków Zuzi i Janka, oraz mężem Ani. Mieszkamy na Śląsku.
00:00
00:00

Jakson tiivistelmä

W odcinku rozmówcy dyskutują o konieczności przeprojektowania edukacji w obliczu rozwoju sztucznej inteligencji, kładąc nacisk na przejście od nauki odtwórczej do rozwijania myślenia krytycznego i kreatywnego. Dr Karolina Oleksa Marewska ostrzega przed zjawiskiem 'poznawczego poddania się' oraz brakiem odporności na frustrację u młodszych pokoleń. Analizowane są wyzwania współczesnej edukacji, w tym znaczenie systematyczności, nauki metodologii uczenia się oraz rozwijania kompetencji miękkich, takich jak adaptacyjność i komunikacja. Rozmówcy wskazują na rolę umiejętności nadzorowania procesów AI oraz zagrożenia wynikające z nadmiernego ułatwiania życia dzieciom.

Luvut

Klikkaa lukua siirtyäksesi suoraan kyseiseen kohtaan

Kohokohdat

Edukację musimy przeprojektować według tego, co już widzimy, co się dzieje, bo faktycznie ta integracja ze sztuczną inteligacją bardzo dużo zmienia.

00:01:28 · Gość podkreśla konieczność zmiany modelu nauczania w odpowiedzi na obecną rewolucję technologiczną.

Jedną z takich głównych kompetencji na przykład dla tej branży, ale myślę, że szeroko patrząc też ona będzie ważna, to jest tak zwane AI orchestration, to znaczy orkiestracja AI.

00:05:32 · Ekspertka wskazuje na nową, kluczową umiejętność polegającą na zarządzaniu wieloma narzędziami AI jednocześnie.

Bez krytyczności możemy sprowadzić do takiego zjawiska, które nazywa się cognitive surrender, czyli osoba, która się poddaje poznawczo.

00:10:31 · Autorka omawia niebezpieczeństwo bezrefleksyjnego przyjmowania informacji generowanych przez modele językowe.

wszystko od razu, wszystko na już I faktycznie frustracja, wysiłek jest często nieznane tym dzieciom, czy tym osobom z tego pokolenia, ponieważ eliminowaliśmy to kiedy mogliśmy.

00:14:29 · Autorka wskazuje na wpływ nadmiernego ułatwiania życia dzieciom na ich trudności w radzeniu sobie z trudnymi emocjami.

na kompetencje składa się i wiedza, i umiejętności, ale też nasze postawy, czy nam się chce włązyć wysiłek.

00:17:15 · Rozmówczyni definiuje kompetencje jako element wykraczający poza samą wiedzę teoretyczną.

Jaksot

1087-

Czy AI odzwyczaja nas od myślenia? - MERITUM #3

W odcinku rozmówcy dyskutują o konieczności przeprojektowania edukacji w obliczu rozwoju sztucznej inteligencji, kładąc nacisk na przejście od nauki odtwórczej do rozwijania myślenia krytycznego i kreatywnego. Dr Karolina Oleksa Marewska ostrzega przed zjawiskiem 'poznawczego poddania się' oraz brakiem odporności na frustrację u młodszych pokoleń. Analizowane są wyzwania współczesnej edukacji, w tym znaczenie systematyczności, nauki metodologii uczenia się oraz rozwijania kompetencji miękkich, takich jak adaptacyjność i komunikacja. Rozmówcy wskazują na rolę umiejętności nadzorowania procesów AI oraz zagrożenia wynikające z nadmiernego ułatwiania życia dzieciom.

16 lokak. 2026
1086-

NOBEL dla Polski? Nie ma szans! Gorzka prawda o polskiej nauce

Odcinek analizuje przyczyny braku polskich laureatów Nagrody Nobla w naukach ścisłych, skupiając się na problemie emigracji talentów oraz systemowych niedociągnięciach polskiej nauki. Autor przedstawia subiektywną listę wybitnych badaczy o światowej renomie, takich jak profesor Artur Eckert czy profesor Krzysztof Matyjaszewski, którzy mimo polskich korzeni budują swoje kariery za granicą. Analiza wskazuje na kluczowe czynniki hamujące rozwój polskiej nauki: niedofinansowanie, niskie zarobki młodych naukowców, nadmierną biurokrację oraz zjawisko „brain drain”, czyli drenażu mózgów. W materiale podkreślono, że Polska jest znaczącym eksporterem talentów, ale nie staje się miejscem, w którym można realizować przełomowe, międzynarodowe projekty badawcze wymagające ogromnych nakładów i stabilności.

11 lokak. 2026
1085-

Dlaczego pieniądze wyłączają nam rozsądek? - MERITUM #2

W tym odcinku dr Joanna Myślińska-WieProw wyjaśnia podstawy ekonomii behawioralnej, wskazując na wpływ emocji i nieracjonalnych mechanizmów na decyzje finansowe. Rozmowa porusza tematy inteligencji finansowej, strategii oszczędzania oraz dopasowania poziomu ryzyka inwestycyjnego do indywidualnych celów. Rozmówcy omawiają również strategie inwestycyjne dla osób o niskiej tolerancji na ryzyko, wskazując na obligacje skarbowe oraz złoto jako bezpieczniejsze alternatywy. Dyskusja obejmuje także trudności w zrozumieniu wartości aktywów cyfrowych, takich jak kryptowaluty i NFT, oraz zjawisko tokenizacji dzieł sztuki.

09 lokak. 2026
1084-

Po co Polsce własny LLM?

Odcinek poświęcony jest fundamentalnym różnicom między ludzkim mózgiem a sztuczną inteligencją oraz mechanizmom działania modeli językowych (LLM). Autor omawia procesy przetwarzania danych, wyzwania techniczne związane z budową własnych narzędzi oraz znaczenie wysokiej jakości danych treningowych. Szczególną uwagę poświęcono polskiemu projektowi AI – Bielik. Rozmowa przybliża cele modelu, który ma lepiej rozumieć polski kontekst kulturowy i językowy, a także przedstawia inicjatywę „Obywatel Bielik”. Projekt ten, oparty na idei Open Science, angażuje społeczność w budowę modelu wizyjnego, dbając jednocześnie o bezpieczeństwo danych i suwerenność technologiczną Polski.

06 lokak. 2026
1083-

Co ruch robi z naszą głową? - Meritum #1

Odcinek poświęcony jest ścisłej relacji między aktywnością fizyczną a zdrowiem psychicznym. Gościem programu jest dr hab. Dominika Wilczyńska, psycholog sportu i profesor Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku, która wyjaśnia, jak różne intensywności ruchu wpływają na procesy poznawcze, emocje oraz poziom hormonów, takich jak testosteron czy serotonina. Rozmowa obejmuje szerokie spektrum tematyczne: od mechanizmów radzenia sobie ze stresem (eustres vs dystres) i budowania pewności siebie poprzez postawę ciała, po kluczową rolę relacji społecznych w sporcie. Program analizuje również wpływ sportu na rozwój dzieci i młodzieży, podkreślając znaczenie radości z aktywności oraz roli rodziców i trenerów w zapobieganiu traumom sportowym. W końcowej części dyskusja dotyczy osób starszych, wskazując, że nigdy nie jest za późno na wprowadzenie treningu siłowego i umiarkowanej aktywności, aby chronić zdrowie neurodegeneracyjne i utrzymać sprawność fizyczną.

02 lokak. 2026